Blog ΔΣΚ

Blog Δικηγορικού Συλλόγου Κέρκυρας

«Ένας λόγος για την ελευθερία» Νικόλαος Ι. Σαρίπολος

Νοέμβριος 9th, 2016

του ΦΑΪΤΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ,δικηγόρου Κέρκυρας

“Μανθάνω ότι μετά πολλής ελευθερίας διδάσκετε.”

– “Nαι βασιλεύ διότι φρονώ ότι εί  περ η ελευθερία από της οικουμένης απάσης εδιώκετο ήθελε διασωθεί εν Eυρώπη. Eι δε από της Eυρώπης εφυγαδεύετο έδει αυτήν ευρείν καταφυγήν εν τήδε τη γενεθλίω αυτής Xώραν. Eι δε και από ταύτης εξωθείτο, άξιον αυτής άσυλον το Πανεπιστήμιον, ει δε κακείθεν εδιώκετο, εγώ τελευταίος τον μυστικόν ίακχον ήθελον εκφέρει.”  

Αυτή ήταν  η   απάντηση του καθηγητή Νικολάου Ι. Σαριπόλου προς τον βασιλέα Οθωνα  ο οποίος είχε μεγάλως ενοχληθεί  από το φιλελεύθερο πνεύμα και την φιλελεύθερη διδασκαλία του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Μπορούμε  να ανιχνεύσουμε στο μικρό αυτό κείμενο  δύο στοιχεία τα οποία έχουν σημαντική αξία για όσους υπηρετούν τον δικανικό λόγο, και όχι μόνον. Αφορούν το κύρος και την ουσία της έκφρασης, αρετές που διαπλάθει  εκτός από την παιδεία, το ελεύθερο πνεύμα και το  υψηλό φρόνημα.

  1. Ας θαυμάσουμε, στην αρχή, τη ρητορική αξία του θαυμάσιου αυτού λόγου. Η σκέψη δυνατή, εκφράζεται με λεκτικό πλούτο, όχι ηχηρό κούφιο αλλά άκρως αποτελεσματικό ο οποίος  υπηρετεί άριστα την έκφορά της  στέρεης και  υψηλής  ιδέας.  Το θέμα του;  Η ελευθερία.  Και ως  ακαδημαϊκό προνόμιο  και ως γενικώτερο πανανθρώπινο ιδεώδες.  Είναι αξιοθαύμαστο το λεκτικό σχήμα που επέλεξε  ο καθηγητής του δικαίου  Ν. Ι. Σαρίπολος για να απαντήσει στον συνομήλικό του  βασιλέα και να του πεί ότι δεν θα αποστεί ποτέ της βαθειάς του πεποίθησης, ως ελεύθερος άνθρωπος, να διδάσκει με ελευθερία συνείδησης και πνεύματος. Αντιλαμβανόμενος στην παρατήρηση του βασιλέως  απόπειρα φίμωσης της ελευθερίας, με ένα εξαίσιο σχήμα, με απαγωγική διάρθρωση της σκέψης εξηγεί στον Οθωνα  ότι είναι διατεθειμένος να προμαχήσει υπέρ της, μόνος στην τελευταία έπαλξη όταν σταδιακά όλες οι οχυρώσεις θα έχουν πέσει στα χέρια του εχθρού.   Από την οικουμενική διάσταση της ελευθερίας  ξεκινά και  καταλήγει να αναγορεύει τον εαυτό του ως τελευταίο υπερασπιστή της. Προσέξτε το ξετύλιγμα της  ιδέας. Εμφανίζει την ελευθερία να υποχωρεί  σταδιακώς.  Πέντε ομόκεντροι κύκλοι.  Ενας κλοιός που σφίγγει. Ο καθηγητής μόνος του είναι η  τελευταία γραμμή άμυνας. Υπερασπίζεται την κορυφή του φρουρίου του οποίου σταδιακά έχουν καταληφθεί  οι προηγούμενες τέσσερις οχυροί περίβολοι. Στον πέμπτο   μάχεται μόνος του. Τελευταίος πρόμαχος της ελευθερίας,  μέχρι να πέσει και αυτός. Σχηματικά, μας παριστά την περιπέτεια του διωγμού και της        υποχώρησης  της ελευθερίας: Οικουμένη – Ευρώπη – Ελλάδα – Πανεπιστήμιο –  καθηγητής του δικαίου Σαρίπολος.

Η περιοριζόμενη ελευθερία,

α)διώκεται από την οικουμένη –  διασώζεται στην Ευρώπη

β)φυγαδεύεται από την Ευρώπη – καταφεύγει εδώ στη γενέθλια  χώρα της

γ)εξωθείται από την Ελλάδα – ευρίσκει άσυλο στο Πανεπιστήμιο

δ)διώκεται από το Πανεπιστήμιο – Ο Ν.Ι.Σαρίπολος, τελευταίος υπέρμαχός της.

 2.- Δεύτερο στοιχείο.

Πρόκειται για Λόγο έξυπνα υπαινικτικό ο οποίος καρφώνει τον νεαρό μονάρχη, φανερώνει  την τόλμη και την ευφυία του ανδρός και εκδηλώνει  τον δίκαιο κομπασμό του για την εθνική του ταυτότητα. Δεν  διστάζει ο Ν. Ι. Σαρίπολος να πεί στον Γερμανικής καταγωγής βασιλέα ο οποίος  ήταν ένα εμφύτευμα στην Ελλάδα: “Εγώ είμαι Ελληνας. Η έννοια της  ελευθερίας γεννήθηκε στη χώρα μου. Η Ελλάδα είναι η χώρα που θα υπερασπιστεί την ελευθερία αν κάποτε διωχθεί από την πατρίδα σου τη Βαυαρία (Ευρώπη). Μάθε λοιπόν πως,  αν η πατρίδα σου η Βαυαρία εκδιώξει την ελευθερία, υπάρχουν πιο πίσω, τρία ακόμα οχυρά που θα την υπερασπιστούν. Και τα τρία είναι εδώ, στη χώρα μου. Πρώτο οχυρό, αυτή εδώ η γενέθλια της ελευθερίας  γη, η Ελλάδα. Δεύτερο,  το ελληνικό πανεπιστήμιο, απόγονος  των Ελλήνων  φιλοσόφων και των σχολών τους   που  εδώ  δίδαξαν  την ελευθερία της σκέψης και  του λόγου. Τρίτο και τελικό οχυρό, εγώ. Είμαι ο Ελληνας κληρονόμος της γής και της ιδέας.”

Μάλλον  κατάλαβε ο Οθωνας τι του είπε  ο καθηγητής.

Γιαυτό,  με τη ρετσινιά του  αντιβασιλικού τον έπαυσε  απο την καθηγητική του έδρα του Συνταγματικού δικαίου και τον έδιωξε  από το Πανεπιστήμιο της Αθήνας το έτος 1852. Επανήλθε στη θέση του μετά την έξωση του Οθωνα, το έτος 1862 και έμεινε καθηγητής ως το έτος 1875.

Το αμφιθέατρο στο υπερώο της Νομικής Σχολής, στην οδό Σόλωνος και Σίνα στην Αθήνα,  φέρει επάξια το όνομά του.

Κέρκυρα 24-2-2014

Γεώργιος Φαϊτάς

Δικηγόρος Κέρκυρας

 

 

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*