Blog ΔΣΚ

Blog Δικηγορικού Συλλόγου Κέρκυρας

ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ, άρθρο του Βραδή Γιάννη Δικηγόρου Κέρκυρας και πρώην Προέδρου Δ.Σ. Κέρκυρας

Ιούνιος 18th, 2019

Ως γνωστόν οι πάντες ομνύουν στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και επισημαίνουν την σημασία της στην λειτουργία του κράτους δικαίου, στην προστασία των θεσμών. Την θεσμική της λειτουργία ως βασικού πυλώνα της δημοκρατίας. Εδώ και δεκαετίες όμως αποτελεί κοινό τόπο η εκτίμηση ότι από την πλευρά της εκάστοτε εκτελεστικής εξουσίας επιδιώκεται η ποδηγέτηση και χρησιμοποίηση της δικαιοσύνης στον στίβο του κομματικού ανταγωνισμού. Έτσι, σε κάθε σχετική ευκαιρία, επαναφέρεται το θέμα της μεγαλύτερης δυνατής θωράκισης της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης . Ο γράφων με άρθρο του που αναρτήθηκε στο μπλόγκ του Συλλόγου μας στις αρχές του έτους , επισήμανε, εν όψει των τότε συζητήσεων για την αναθεώρηση του συντάγματος, την ανάγκη αναθεώρησης του άρθρου 90 του Συντάγματος (90 Σ.) που ρυθμίζει την επιλογή από την εκάστοτε κυβέρνηση της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Επισημάνθηκε η ανάγκη να προκριθεί ένα αμερόληπτο σύστημα επιλογής, το οποίο θα συνδυάζει την εμβάθυνση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, την αξιοκρατία αλλά και την δημοκρατική νομιμοποίηση στον ορισμό των ανωτάτων δικαστικών λειτουργών. Αναφέρθηκε από τον γράφοντα η πρόταση που ως πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου είχε υποβάλει, ήδη από το καλοκαίρι του 2017, σε σχετική διημερίδα που είχε οργανώσει η ΠΙΝ στο πλαίσιο του διαλόγου που είχε ανοίξει τότε η Κυβέρνηση. Θυμίζω ότι η πρόταση αυτή είχε, συνοπτικά, ως εξής:

  • Η Ολομέλεια του κάθε ανωτάτου δικαστηρίου προεπιλέγει με μυστική ψηφοφορία, για τη θέση του Προέδρου, τρία από τα μέλη της, στα οποία προστίθενται αυτοδικαίως οι τρεις αρχαιότεροι εν ενεργεία Αντιπρόεδροι του Δικαστηρίου. Ο Υπουργός της Δικαιοσύνης διαβιβάζει αμελλητί και υποχρεωτικώς τον κατάλογο των έξι, κατά τα ανωτέρω, προεπιλεγέ-ντων ανωτάτων δικαστών, χωρίς δυνατότητα παρεμβάσεως σε αυτόν, στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος, μετά από γνωμοδότηση συμβουλευτικού οργάνου ( μπορεί να εξακολουθήσει να είναι το συμβούλιο προέδρου –αντιπροέδρων της Βουλής) με αιτιολογημένη κρίση , διορίζει τους επικεφαλής των ανωτάτων Δικαστηρίων. Με το σύστημα αυτό η Κυβέρνηση περιορίζεται σε καθαρά τυπικό ρόλο και ενισχύεται με την άσκηση μιας εξαιρετικής αρμοδιότητας ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ως αρχηγός του Κράτους που εκλέγεται από το Κοινοβούλιο και του οποίου η ανάμειξη με γνησίως αποφασιστική αρμοδιότητα στην όλη διαδικασία προσδίδει αυξημένη δημοκρατική νομιμοποίηση και ιδιαίτερο κύρος στην ανάδειξη της ηγεσίας της δικαιοσύνης.
    Η βουλή δεν αποφάσισε την αναθεώρηση του άρθρου 90 Σ. Ο λόγος προφανής. Τα λεγόμενα κόμματα εξουσίας δεν επιθυμούν επί της ουσίας την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Θέλουν την εξάρτησή της μέσω διαφόρων μηχανισμών ελέγχου. Από την στάση αυτή της εκτελεστικής εξουσίας αποκαλύπτεται πλήρως η υποκρισία της στα θέματα που στην συνέχεια ανέκυψαν. Αναφέρομαι βέβαια στην αντιπαράθεση που προέκυψε μεταξύ των κομμάτων από την απόφαση της απερχόμενης κυβέρνησης να διορίσει την ηγεσία της δικαιοσύνης. Αντιπαράθεση που, δυστυχώς , ενισχύει την πεποίθηση στον μέσο πολίτη ότι δεν επικρατούν κριτήρια αξιοκρατικά αλλά κριτήρια σκοπιμότητας. Την πεποίθηση για κολοβή ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Η αντιπαράθεση που προέκυψε για το θέμα αυτό είναι εν τέλει  προσβλητική για τους ίδιους τους ανώτατους δικαστές που επελέγησαν. Κάποιοι προσδοκούσαν άμεση αντίδραση των ίδιων των ανωτάτων δικαστικών που θα έφθανε μέχρι την αποποίηση – παραίτηση εκ μέρους των ίδιων των επιλεγέντων. Ρομαντική, προφανώς, προσδοκία. Κι΄όμως μια τέτοια αντίδραση θα ενείχε μέγιστο συμβολισμό δικαστικού ήθους και δικαστικής ανεξαρτησίας. Και θα συνιστούσε τον αντίποδα των φαινομένων να αλλάζεται «εν μια νυκτί η δικαστική τήβενος με την πολιτική θέση». Φαινόμενα που αποτελούν επιχειρήματα για όσους ισχυρίζονται την διαπλοκή εκτελεστικής – δικαστικής εξουσίας. Η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί πλέον στην δικαιοσύνη είναι άκρως ανησυχητική . Διότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην επιλογή της ηγεσίας της δικαιοσύνης αλλά και στην λειτουργία άκρως ευαίσθητων τομέων της. Έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί δύο παραιτήσεις (Ελένη Ράϊκου, Γιάννης Αγγελής), τρεις αναφορές (Τουλουπάκη- Αγγελή) και, επιπλέον, αλληλομηνύσεις και εξώδικα. Για τους μη γνωρίζοντες, τα παραπάνω πρόσωπα  είναι υψηλόβαθμοι εισαγγελείς . Οι Ελένη Ράϊκου και η Ελένη Τουλουπάκη είναι η πρώην και η νυν εισαγγελέας κατά της Διαφθοράς και ο Γιάννης Αγγελής, αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου και επόπτης των εισαγγελέων κατά της διαφθοράς μέχρι τον Ιανουάριο. Οι δημόσιες καταγγελίες του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γιάννη Αγγελή έχουν πολλαπλασιάσει τις ανησυχίες . Καθόσον, εάν μεν οι καταγγελίες αυτές είναι βάσιμες, τότε αποδεικνύεται αναμφίβολα λειτουργία ποδηγετούμενης δικαιοσύνης με σκοπό την εξυπηρέτηση κομματικών σκοπιμοτήτων. Αν αποδειχθούν αβάσιμες, και πάλι θα αποδεικνύεται ότι στον χώρο της δικαιοσύνης και μάλιστα στην ανώτατη βαθμίδα της , κυριαρχούν άλλου είδους σκοπιμότητες. Η δικαιοσύνη δυστυχώς ευτελίζεται . Την όλη ανησυχία για την κατάσταση που επικρατεί στον χώρο της δικαιοσύνης ενισχύει η έλλειψη ,ουσιαστικά, αντίδρασης από τους έχοντες θεσμικό ρόλο και λόγο. Η απερχόμενη εισαγγελέας του Αρείου Πάγου συνιστά απλώς αυτοσυγκράτηση!! Οι δικαστικές Ενώσεις εκφράζουν ουσιαστικά την αμηχανία και την παθητική αντίδραση του κλάδου στα τεκταινόμενα. Εξίσου όμως θλιβερή είναι η χλιαρή, ακαδημαϊκη αντίδραση του δικηγορικού κόσμου. Η Συντονιστική των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων αρκέστηκε σε μία ήπια ανακοίνωση που εν πολλοίς πέρασε απαρατήρητη. Αναμέναμε ότι θα αποφάσιζε το ελάχιστο. Την κήρυξη, δηλαδή, στάσης μιάς ώρας στην λειτουργία των δικαστηρίων σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τα συμβαίνοντα με ταυτόχρονη ενημέρωση των πολιτών . Για ενημέρωση των κερκυραίων πολιτών, καλύτερα να μην γίνεται λόγος . Ο Δικηγορικός Σύλλογος Κέρκυρας, ο κατ’εξοχήν αρμόδιος θεσμικός φορέας, παρέμεινε για άλλη μια φορά άφωνος. Ούτε την ανακοίνωση της συντονιστικής δεν αναμετάδωσε ως δελτίο τύπου , το ελάχιστο δηλαδή που ώφειλε και μπορούσε να κάνει. Αντιλαμβανόμαστε, βέβαια, τις προτεραιότητες του πολιτευομένου προέδρου του. Δεν μπορούμε όμως να αντιληφθούμε την στάση των μελών του διοικητικού του συμβουλίου. Επαφίεται, συνεπώς, η διαφύλαξη του κύρους της δικαιοσύνης, η αποτροπή της απώλειας της εμπιστοσύνης στην δικαιοσύνη, στο δικαστικό ήθος των απλών δικαστών και στο δημοκρατικό φρόνημα των μάχιμων δικηγόρων.
    ΓΙΑΝΝΗΣ Γ. ΒΡΑΔΗΣ
    Δικηγόρος
    Πρώην Πρόεδρος Δικηγορικού Συλλόγου Κέρκυρας

Blog ΔΣΚ

Blog Δικηγορικού Συλλόγου Κέρκυρας