Το παρακάτω άρθρο αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Επιθέωρησης Συγκοινωνιακού Δικαίου

Για τις Προτάσεις της Επιστημονικής Επιτροπής της Βουλής σχετικά με το νομοσχέδιο για το Επικουρικό Κεφάλαιο

ΙΙ. Παρατηρήσεις επί των άρθρων

4. Επί του άρθρου πέμπτου


ειδικότερα, με τις διατάξεις των εδαφίων τρίτο έως ένατο της παρ. 2 του άρθρου 19 του π.δ. 237/1986, όπως αυτό προτείνεται να τροποποιηθεί), θεσπίζεται ανώτατο όριο 100.000 ευρώ και κλίμακα των ποσών της οφειλόμενης από το Επικουρικό Κεφάλαιο αποζημίωσης, σε περίπτωση που η ασφαλιστική εταιρεία έχει πτωχεύσει ή έχει ανακληθεί η άδεια λειτουργίας της ή η αναγκαστική εκτέλεση εις βάρος της έχει αποβεί άκαρπη.

ΕΠΙ ΤΗΣ ΩΣ ΑΝΩ ΡΥΘΜΙΣΗΣ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΙΝΑΙ:

η ως άνω ρύθμιση δεν φαίνεται να συμβαδίζει προς την παρ. 4 του άρθρου 1 της Οδηγίας 84/5/ΕΟΚ (όπως αυτό τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 της Οδηγίας 2005/14/ΕΚ), συμφώνως προς την οποία: «Κάθε κράτος μέλος ιδρύει ή εγκρίνει οργανισμό, αποστολή του οποίου είναι να αποζημιώνει, τουλάχιστον εντός των ορίων της υποχρέω- σης ασφάλισης, τις υλικές ζημίες ή τις σωματικές βλάβες που προκαλούνται από οχήματα αγνώστων στοιχείων ή για τα οποία δεν έχει εκπληρωθεί η υποχρέωση ασφάλισης που προβλέπεται στην παράγραφο 1».

ΕΠΙΣΗΣ

Β. Επί της παρ. 2

Συμφώνως προς την παρ. 2 του άρθρου πέμπτου απαγορεύεται η κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων του Επικουρικού Κεφαλαίου είτε εις χείρας του είτε εις χείρας τρίτων. Σκοπός της ρύθμισης, όπως αναφέρεται στην Αιτιολογική Έκθεση, είναι «να εξασφαλισθεί ο προγραμματισμός πληρωμών απαιτήσεων τρίτων». Η καθιέρωση του ως άνω δικονομικού προνομίου υπέρ του Επικουρικού Κεφαλαίου, η οποία θέτει σε δυσμενέστερη θέση τον άλλο διάδικο, κατά κανόνα ιδιώτη, εγείρει προβληματισμό ως προς το εάν είναι συμβατή τόσο προς συνταγματικές διατάξεις, όσο και προς διατάξεις της ΕΣΔΑ.

ΕΠΙ ΤΗΣ ΩΣ ΑΝΩ ΡΥΘΜΙΣΗΣ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΙΝΑΙ:

Οι περιορισμοί, όμως, αυτοί «δεν μπορούν να περιστείλουν την προσφυγή στα δικαστήρια κατά τέτοιον τρόπο ή σε τέτοιον βαθμό, ώστε το δικαίωμα αυτό να προσβάλλεται στον ίδιο του τον πυρήνα» (βλ. ΑΕΔ 2/1999, ΟλΣτΕ 3845/1997). Προς τις διατάξεις αυτές συμπορεύεται και το δικαίωμα πρόσβασης σε δικαστήριο και η «δίκαιη δίκη», που καθιερώνεται με το άρθρο 6 παρ. 1 της Ευρωπαι?κής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), η οποία κυρώθηκε με το ν.δ. 53/1974 και η οποία εγγυάται σε κάθε άτομο το δικαίωμα να ερευνά το δικαστήριο κάθε αμφισβήτηση σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, καθιερώνοντας την «δίκαιη δίκη» υπό την ευρύτερη έννοια της δικονομικής ισότητας των διαδίκων, οι δε σχετικοί περιορισμοί δεν θα πρέπει να περιορίζουν την πρόσβαση κατά τρόπο ή σε τέτοιο σημείο που το δικαίωμα να χάνει την ουσία του. «Οι ως άνω διατάξεις δεν ιδρύουν μόνον διεθνή ευθύνη των συμβαλλομένων κρατών, αλλά έχουν άμεση εφαρμογή και υπερνομοθετική ισχύ, άρα θεμελιώνουν δικαιώματα υπέρ των προσώπων που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής τους» (Ολ. ΑΠ 21/2006). Ανάλογη είναι η ρύθμιση του άρθρου 14 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο έχει ενσωματωθεί στην Ελληνική έννομη τάξη με το ν. 2462/1997.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΤΑΛΗΓΕΙ

δ) Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι, προκειμένου να είναι συμβατή με τις ως άνω συνταγματικές και άλλες, υπερνομοθετικής ισχύος, διατάξεις η καθιέρωση, με την προτεινόμενη ρύθμιση, του προνομίου της απαγόρευσης κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων του Επικουρικού Κεφαλαίου στα χέρια του ή στα χέρια τρίτου, απαιτείται να εκτιμηθεί αν και σε ποιο βαθμό υφίσταται λόγος δημόσιου συμφέροντος που θα μπορούσε να καταστήσει ανεκτή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, την εφαρμογή κρατικών προνομίων στο συγκεκριμένο ν.π.ι.δ. και τη διαφορετική δικονομική μεταχείρισή του σε σχέση προς τους ιδιώτες δανειστές του. Ιδίως, δε, πρέπει να κριθεί ότι ο σκοπός της εξασφάλισης του προγραμματισμού πληρωμών απαιτήσεων τρίτων (βλ. ανωτέρω στην Αιτιολογική Έκθεση) συνιστά τέτοιο δικαιολογημένο λόγο δημοσίου συμφέροντος και, αν ναι, ενδεχομένως σε ποια έκταση και ότι το Επικουρικό Κεφάλαιο, αν και ν.π.ι.δ., υπηρετεί το γενικότερο κοινωνικό και δημόσιο συμφέρον, γεγονός που αποτελεί αντικείμενο δικαστικής εκτίμησης. Αντικείμενο δικαστικής εκτίμησης αποτελεί, επίσης, η τήρηση της αρχής της αναλογικότητας, υπό την έννοια της αναγκαιότητας και της προσφορότητας της απαγόρευσης κατάσχεσης των περιουσιακών στοιχείων


του Επικουρικού Κεφαλαίου για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού, που είναι η διασφάλιση του προγραμματισμού πληρωμών του.